Berria egunkariko bi kazetari etorri zaizkigu gaur klasera, berriketan.info produktua aurkeztera. Hitzaldi-kaptazioaz gain, egun paperaren krisiak sortu duen paradigma eta bertan euskal hedabideen egoera ere izan dugu hizpide.

Nik neuk, azken urteetan informazio digitala kontsumitzeko ohituretan aldaketak somatu ditut nire egunerokoan. Lehen hedabideen webgune ofizialetan edo sindikazio bidez harpidetutako blogen bidez informatzen nintzen. Gero eta gehiago ordea aurkitu eta partekatzen ditut esteka eta berri interesgarriak sare sozialen bidez.

Twitter eta facebook bidez bereziki eta bigarren maila batetan Tuenti bidez (azken hau informaziorako gutxietsita badago ere, elkarte baten kontua kudeatzen dut eta bertatik informazio baliagarri asko heltzen zait, gainera feedback nagusia ere bertatik iristen da).

Facebook eta tuenti helburu sozialerako erabiltzen ditut gehien bat eta twitter informazioa jaso eta partekatzeko. Gainera euskal twitter komunitatea handia da eta egunero doa hazten (Azken egunetan twitter euskeratzeko kanpainak izan duen jarraipena edota Umap bezelako tresnak dira horren adierazleetako batzuk).

Berriketan.info heldu zenean, nire galdera hori izan zen, euskal komunitateak horrelako zerbait behar du? Atomizazioak ez du justu, berriketanen helburu komunitarioaren aurka joko? Ez da nahikoa kazetariek twitter kontu bat sortzearekin? Komenigarria da hedabide baten bultzadari esker sortzea informazioaren euskal komunitatea?

Egia da twitter-en informazioa zabaltzeaz gain, beste motatako tweet asko daudela eta bereziki kazetaritza edo informazioaren alorrerako sare sozial bat edukitzearen premia ulertu daitekeela, egindako autogalderen ezkortasunaren helburu bakarra, honen inguruan hausnartzea da.

Momentu oro konektatuta egoteak, informazioa lortzeko aukerak ugaltzen dizkigu, baina kontutan izan behar dugu infoxifikazioak eta unea bizitzeak ekartzen duten gaietan sakontzeko zailtasuna. Etengabeko informazio geruzak, batzuetan hausnarketak burutzeko traba besterik ez dira eta.

Hala ere, berriketan.info sortu zenean egin nuen kontuari hautsa kenduko diot eta noizean behin idazten saiatuko naiz, proiektuak gutxienez aukera bat merezi du-eta.

Irratsaio askotara nago harpidetuta sistema honekin eta horietako bat zen Sektor rock. Orain dela gutxi amaitu da saio honen bizitza. Audacity erabiliaz podcast bat sortzea erabaki dut beraiei omenaldi txiki bat egiteko.

Komunitatea, ortu bat bezalakoa da. Egunero zaindu behar da, ureztatu eta kontrolatu. Horrez gain, noizean behin, haziak erein behar dira eta erreproduzitu ez daitezen, belar txarrak sustraietatik kendu behar dira. Baratzean denbora inbertitzen badugu, ondoren etorriko diren fruituetan antzemango da.

Rol berri bat da, teknologia berriek sortu duten lanpostu berri bat, baina esponentzialki hasi da eta etorkizunean ugaltzen joango dela espero da. Gero eta enpresa gehiagok sinesten dute sarearen boterean. Ez dago bezero aktibo bat baino publizitate kanpaina eraginkorrik.

Komunitate kudeatzaile honen lan tresnen artean, sare sozialak aurkitzen dira. Twitter, Bloga, Facebook, Youtube, Vimeo, Flickr, Slideshare, Google apps… tresna erabilgarri asko daude eta etengabe ugaltzen eta eraldatzen doaz. Proiektu bakoitzak bere estrategia planaren araberako baliabideak erabili beharko ditu. Tresna 2.0a baino askoz ere garrantzitsuagoa da, bertan izango dugun komunitatea.

Nire ustez, teknologia berriek, marketing-a pertsonalizatzea ahalbidetu dute. Lehen mezu berdina helarazi behar zen mundu guztiari telebistako edo aldizkarietako publizitate kanpaina batetan. Orain ordea, enpresak bezeroekin zuzenean berba egiteko aukera dauka. Bezero potentzialak identifikatu ditzake eta beraiekin harreman bat sortu. Kontsumitzaile pasibo bat bilatu ordez, komunitate aktibo bat sustatu behar da, bertatik irtengo dira eta, ideia eta berrikuntza interesgarri asko.

Komunitate baten aterpean dagoen erakundeak, ez du krisirik sumatuko.

Unibertsitatean zaude, eta une batean komunera joan zara. Bertan zaudela, tiroak entzun dituzu. Korridorera irten, eta ikusi duzu morroi batzuek bahitu egin dituztela ikasleak eta irakasleak. Aldean eskuko telefonoa daukazu. Zelan jarri harremanetan kanpoko jendearekin? Zelan jakinaraziko diozu munduari zer gertatzen ari den hemen?

Lehenengo betebeharra, polizia ohartaraztea dela uste dut. Bat-bateko protagonista naiz kasu honetan eta horregatik aukera asko daude, kanpoko inork ezer ez jakiteko. Horretarako 112ra deituko nuke eta beraien protokoloa martxan dagoela  ziurtatu ondoren, mugikorra beste era bateko komunikazio baterako erabiliko nuke.

Mugikorraren bidez, unibertsitateko Wi-fira konektatu eta ondoren nire twitter erabiltzaile pertsonalaren bidez, jakiten noan daten jarraipen bat egiten saiatuko nintzateke. Kontuz ibili beharko nintzateke, datu morbosoak ondo kudeatu eta nire segurtasunean ere pentsatzen. Bahitzaileek agian internet-era konektatzen dira eta bertako albistegi batetan ikasle bat komunetik idazten dabilela entzuten badute, nireak egin du. Horregatik, datu esanguratsu eta lagungarriak bakarrik emango nituzke eta ondoren, guztia amaitu eta arriskurik gabe aurkitzen naizenean, nire blogean lasai gertatutakoaren kronika bat idatziko nuke. Lehenengo pertsonan nire ikuspuntua azaltzeko.

Columbine-en kasuan, ikasle batzuk laguntza eskatu zuten beraien mugikorren bitartez

Egoera Die Hard filmarena dirudi, HUHEZI ez da Columbine. Euskal Herria ez da AEB eta batzuek horrelakoak toki guztietan gertatu daitezkeela esango duten arren, ni oso eszeptikoa naiz gai horrekin.

Teknologia berriei esker, gaur egun, edozein bihurtu daiteke kaleko kazetari. Momentu aproposean, leku aproposean suertatzen bazara, zure ikuspuntuak beste kanpoko kazetari batenak baino indar gehiago dauka.

Hitzaldia komunitateetan zentratu du. Komunitate bat, bezero multzo bat da, erabiltzaile multzo bat.

Goienaren barruan, komunitate desberdinak daude; danbaka.com (debagoienako musikaz hitz-egiteen den komunitatea), Goiena.net (debagoienako berriak tratatzen diren komunitatea), Blogak (goiena.net-en barruan kokatzen diren blogek, komunitate bat sortzen dute)…

Komunitate bakoitzak ordea, bere izaera eta bere estiloa dauka. Zugaz gazteendako pentsatuta dago eta horregatik bertan gazteengan pentsatuta idazten da. Iban-en ustez, euskeraz dena egin daiteke, estilo  edo formatu zuzena bilatzen den bitartean, hizkuntza ez da traba bat.

Komunitate desberdinen izaera definitzeaz gain, Ibanek gaur, argi utzi digu medio bakoitzak bere hizkuntza eskatzen duela. Telebistan emandako albiste bat ezin dugu zuzenean goiena.net-en argitaratu. Formatu desberdineko medioak dira eta internet zuzenagoa denez, horrela eskaini beharko dugu bideoa sarean.

Goiena bezalako enpresa ireki batetan, arau deontologiko batzuk jarraitzea oso garrantzitsua dela ere azpimarratu du Arantzabalek. Horretarako komunikazio enpresa barruan, estilo liburu bat dute. Bertan azaltzen da, ideologia ezberdinak batzen dituen proiektu bat dela, aniztasun natural batez eman behar dira berriak. Ekidistantzia batetik, proiektu irekia da eta lerratzeak sinesgarritasun galera ekarriko luke. Euskaraz era naturalean egiten dute lan eta horretan sinesten dute.

Sarearen etorkizunaz ere hitz-egin digu Ibanek. Webmasterrek gero eta garrantzia gutxiago dutela dio, komunitatearen indarra erabiltzaileen feedback-etik datorrela aipatu du. Gaur egun, makinak bilatu eta bildu ditzakete berriak, kazetariek ordea, berriari bihotza jarri behar diote.

Dena den, Ibanek zerbait argi utzi badu, mundu honen etorkizuna ezezaguna dela izan da.

Internet datu-base erraldoi bat da. Bertan guk printzipioz uste baino askoz ere erreferentzia gehiago ditugu. Gure izena askotan agertzen da eta edozeinek bilaketa bat eginda jaso ditzakeen datuak dira.

Pertsona berri bat ezagutzen dudanean, askotan googleatzen dut bere izena, informazio bila. Nire izena bilatzearen ariketa nartzisista ere, askotan egin dut.

Edozeinek nire izen deiturak bilatzen baditu sarean, hurrengo datuak agertuko zaizkio:

• Twitter: Sare sozialak ondo eramaten dira googlerekin. Horren adierazle da lehen hiru sarrerak nire twitter kontukoak direla.
• Ikasketa blogak: Blog pertsonalak sortzerakoan, ezizen bat erabiltzen dut (ezizenak ere, markak dira eta sarrera hau nire izen deiturekin egindako ariketa izan arren, berdin balioko luke ezizen baterentzat) unibertsitatean sortu ditugun blogetan ordea, nire benetako izena jartzen dut eta hori da bilatzaile famatuaren hurrengo erreferentzia. Informazio-konpetentziak izeneko materiarako sortu genuen bloga.
• Facebook: Gutxi erabiltzen dut sare sozial hau, baina bertan profila sortua izate hutsak, googleko lehen orrian kokatzen nau.
• Nire izena aipatutako webguneak: Jimix-ekin batera zinema ziklo bat eraman nuen aurrera gaztetxean eta bere blogean nire izena aipatu izanagatik, bere bloga agertzen da.
• Bestelakoak: Xakelaria nintzeneko txapelketen emaitzak, blog batzuetan utzi ditudan erantzunak, sinatu ditudan txostenak, ikastola garaiko berriak…

Ezezaguna den edozeinek, nire erradiografia azkar eta gaineko bat lortu dezake nire izen deitura hutsekin. Hau kontrolatzea ezinezkoa dela dirudien arren, tresna asko daude guri lan horretan laguntzeko.

Horietako bat da Google alerts, bertan gure izena idatzi eta inork gure izena aipatzen duen bakoitzean morroi batek email bat bidaliko digu.

Twitterren gure izena zabaltzen denean abisatuak izatea nahi badugu, tweetbeep erabili genezake.

Tresna hauekin, gure izenaren jarraipena automatizatu genezake eta gure izena aipatzen denean, webgune horretara gerturatu eta idatzia irakurri. Kasu batzuetan hitz politak izango dira, beste batzuetan ez hain politak, kasuistikaren arabera ikusiko dugu nola jokatu, garrantzitsuena ordea, jakinaren gainean egotea da.

Horietako batetan, Luistxo Fernandez-ek, Hemeroteca de sandeces sobre Egunkaria, izeneko idatzi batean orain dela zazpi urte kazetari eta beste zenbait pertsonek esandakoak jaso ditu.

Bertako protagonista askok adierazpen askatasuna, errugabetasun-presuntzioa, kazetarien etika, formaltasuna, profesionaltasuna, errespetua… askotan goraipatu eta harrotasunez exijitzen dituzten gauzak diren arren, oraingoan hemerotekak argi utzi digu beraien kazetaritza etika.

Egiaren bila ibili ordez, gertaerak manipulatu eta krudeltasun osoz iritzi eta usteak adierazi zituzten hainbat profesionalek orain dela 7 urte. Hitz gogorrak, pertsona errugabeak  terroristatzat jotzen eta torturei buruz gustu txarreko bromak eginez.

Denborak arrazoia kendu dien arren, nor bota da atzera orain? Konpondu ahal daiteke egindako mina? Beste muturreko jendeak etika berdinarekin jokatu ohi du?

Fermin Mugurazak 2003. urtean Madrilen musika sari bat jasotzean esandako elkartasun hitzak jende askok txistukatu zituen. Oraingoan ordea, isiltasuna gailentzen da. Bitartean, euskaldunok egunkari bat galdu dugu eta pertsona errugabe asko ekonomikoki, fisikoki eta psikologikoki kaltetuak izan dira.

Aurkezpena – Gurasoen ondarea

Gaur egun albistegi digital baten antza izan dezakeen arren, blog bat izaten jarraitzen du, sarrera guztiak pasatzen direlako portadatik.

Urte pare bat noa Sustaturen jariora RSS bidez harpidetuta eta egunero gainbegiratzen ditut sarrerak. Euskaraz teknologia, internet eta bitxikeriez informatzeko balio dit. Parte hartu ere egin izan dut erantzunetan. Edozeinek sarrera bat gehitzeko aukera ere luzatzen du Sustatuk, aukera hau oraindik inoiz erabili ez dudan arren.

Irabaziei dagokionez, Goiena eta Codesyntax-ek dirua galtzen dute proiektu honekin. Inbertsio bat da, ondoren beste proiektu batzuetan sartzeko edota beraien ikuspuntutik informatzeko.

Luistxo Fernandez webguneko editoreak, blog honek lanean denbora galtzeko balio duela dio Nick dut nick-eko elkarrizketa batetan. Erantzun xumea iruditzen zait egunero 2 500 erabiltzaile inguru dituen webgune batez hitz egiten dabilela kontuan izanda.

Ez naiz kapaza erabiltzen ditudan zerbitzu guztiak izendatzeko, beraz, ezinezkoa litzateke guztietan, memoria bakarrik erabilita pasahitz eta erabiltzaile izenaz gogoratzea. Horri zerbitzu askotan kontu bat baino gehiago ditudala gehitzen badiogu, pasahitzen anabasa lortuko dugu.

Pasahitzak kudeatzeko sistema desberdin asko erabili ditut. Hasieran, guztietan pasahitz bera erabiltzen nuen, denborarekin berriak erabiltzen hasi nintzen eta azkenean, nire Opera nabigatzaileak nire ordez pasahitzak kudeatzea erabaki nuen.

Sistema sinplea du ordea Operak, batzuetan sinpleegia eta horregatik, gaur egun, LastPass erabiltzen dut. Nire Chrome nabigatzailean instalatuta daukat eta berak jasotzen ditu leku guztietako pasahitzak, gainera zerbitzu eta aukera asko eskaintzen ditu (Pasahitz trinkoak sortzeko aukera, beste nabigatzaile batzuetara esportatzeko aukera, etxetik kanpo internet bidez pasahitzak kontsultatzeko aukera…) guzti horretarako, pasahitz maisu bat erabiltzen dut, beste zerbitzu batetan ere erabiltzen ez dudana.

Horrez gain, pasahitz bat sortzea suertatzen zaidanean, metodologia pertsonal bat daukat. Normala den bezala, hemen nire metodologia azaltzea arduragabekeria handia izango zen eta horregatik  zenbakiak, ikurrak eta letrak nahasten ditudala bakarrik azalduko dut.

Askotan ez diogu pasahitzen kontuari garrantzi handirik ematen, gure informazioak balore gutxi duela argudiatuz, baina 1234, asdf edo bestelako pasahitzek, benetan gure identitate digitala kolokan jartzen dute eta phishing eta bestelako erasoak errazten dute. Hobeto da prebenitzea, ondoren kalteak jasatea baino.